Schaal berekenen – van kaart naar werkelijkheid

In deze uitleg leer je hoe je een schaal gebruikt om iets uit de werkelijkheid kleiner te tekenen of juist weer terug te rekenen naar de echte afmetingen. Schaal klinkt ingewikkeld, maar het is eigenlijk heel handig: je laat iets groots in het klein zien.

De video hierboven legt alles stap voor stap uit, met duidelijke voorbeelden, verhaaltjes én een verhoudingstabel.

Wat betekent schaal?

Schaal betekent ‘in het klein’. Denk aan een modelauto of een souvenir van de Eiffeltoren. Deze voorwerpen zijn kleiner dan in het echt, maar wel precies in verhouding.

In een rekenles kom je schaal tegen omdat het helpt bij het tekenen of meten van grote dingen, zoals gebouwen, dieren of landen.

Voorbeelden van schaalgebruik

Een olifant in een boek is op schaal getekend. Als 2 cm in het boek 1 meter in het echt is, en de olifant is 6 cm, dan is de echte olifant 3 meter.

Bij een hamsterposter zie je het omgekeerde: op de poster is de hamster groter dan in het echt. De schaal helpt je terugrekenen naar de echte grootte.

Werken met een kaart

Kaarten zijn ook op schaal. Bijvoorbeeld: 1 cm op de kaart = 2.500.000 cm in het echt. Meet je 3 cm van Amsterdam naar Rotterdam? Dan reken je uit dat het in het echt 75 kilometer is.

Gebruik hiervoor de trap van het metriek stelsel om van cm naar km om te rekenen.

De verhoudingstabel gebruiken

Met een verhoudingstabel kun je schaalberekeningen handig en overzichtelijk oplossen.

Bijvoorbeeld: een auto in een tekening is 8 cm lang en de schaal is 1:60. Dan is de echte lengte 8 × 60 = 480 cm = 4,8 meter.

Ook als de schaal niet netjes uitkomt, kun je tussenstapjes gebruiken, zoals bij het voorbeeld van een mug die op papier 98 mm is bij een schaal van 7:1. Door de verhoudingstabel in stapjes op te bouwen, reken je uit dat de echte lengte 14 mm is.

Zelf oefenen met schaal

In de video oefen je met het berekenen van de schaal, de werkelijkheid én met de verhoudingstabel.

Wil je kind hiermee oefenen? Bekijk dan het oefenpakket met videobijles en opdrachten.

Videobijles Metriek Stelsel